Stanisław Rawicz Kosiński
- Stanisław Nikodem Rawicz Kosiński
- Most na Prucie koło Jaremcza wybudowany przez Kosińskiego
Stanisław Nikodem Rawicz Kosiński herbu Rawicz (ur. 1847 - zm. 13 stycznia 1923 w Krakowie) - polski inżynier budujący koleje na terenie Galicji.
Urodził się w 1847 roku w Borku Szlacheckim. Pochodził z rodziny szlacheckiej, pieczętującej się herbem Rawicz. Jego ojciec Paweł był radcą galicyjskiego Namiestnictwa we Lwowie. Stanisław Kosiński ukończył szkołę realną w Krakowie a następnie rozpoczął studia na Wydziale Komunikacji Politechniki w Pradze. Po uzyskaniu dyplomu inżyniera kolejowego w 1872 roku, znalazł pracę w Niemczech przy budowie trasy Saksońsko-Turyńskiej biegnącej w trudnych warunkach wzdłuż rzeki Elstery. W roku 1881 powrócił do Galicji. Rozpoczynano wtedy budowę Kolei Transwersalnej. Kosiński, będący już wtedy inżynierem o bardzo dobrej opinii, został zatrudniony przy budowie odcinka z Żywca do Nowego Sącza.
W kilka lat później będąc już inspektorem c. k. kolei - inżynier Stanisław Kosiński został wyznaczony na kierownika budowy fragmentu trasy Lwów - Beskid łączącej Wschodnią Galicję z Węgrami. Miał on za zadanie wybudować najtrudniejszy, liczący 79 kilometrów odcinek, przebiegający przez Wschodnie Bieszczady doliną rzeki Opór, począwszy od miejscowości Skole aż do przełęczy Beskid. Zadziwiało tempo prowadzonych prac-bowiem już po dwóch latach od rozpoczęcia - 5.04.1887 roku przejechał tędy pierwszy pociąg. Po oddaniu trasy do eksploatacji Kosiński, przez trzy kolejne lata kierował budową dużo łatwiejszej linii prowadzącej z Rzeszowa do Jasła.
Pod koniec 1890 roku w austriackim Ministerstwie Kolei Żelaznych zapadła decyzja o budowie kolejnej trasy łączącej Wschodnią Galicję z królestwem Węgier. W myśl poczynionych wówczas założeń miał ona prowadzić ze Stanisławowa przez Delatyn i Woronienkę do Marmarosz Szigeth na Węgrzech. Począwszy od Delatyna na odcinku 38 kilometrów linia została zaplanowana w skrajnie trudnym terenie wzdłuż rzeki Prut rozgraniczającej pasma Czarnohory, Beskidu Huculskiego i Wschodnich Gorganów.
Mianowany kierownikiem robót Kosiński podczas pierwszej wizji lokalnej - która miała miejsce w maju 1891 roku - ustalił, że trasa będzie przebiegać głownie lewym brzegiem Prutu, czterokrotnie go przekraczając.
W wielu miejscach doliny napotkano na zwały potężnych bloków skalnych i wykroty drzew. Okazało się również, że konieczna jest budowa aż trzech tuneli, z których najdłuższy, przy samej granicy z Węgrami, przekraczał 1200 metrów. Ponieważ równolegle z wytyczaniem przebiegu trasy, trwało kompletowanie potrzebnej dokumentacji technicznej, pierwsze prace rozpoczęły się w grudniu 1892 roku.
Zaprojektowane i wybudowane na tej linii mosty i wiadukty stały się niewątpliwie wizytówką osiągnięć inżyniera St. Kosińskiego. Przy ich budowie, za wyjątkiem tylko jednego przypadku, zastosowano oparte na łuku konstrukcje kamienne. Zadecydowało o tym odpowiednio wytrzymałe podłoże skalne, dostępność kamienia budowlanego oraz obfitość drewna na budowę rusztowań.
W okolicach miejscowości Jaremcze powstał wówczas most o największej w ówczesnej Europie rozpiętości głównego łuku - sięgającej 65 metrów. Wypracowane tutaj rozwiązania konstrukcyjne były na tyle doskonałe, że zostały zastosowane później w wielu mostach budowanych w Alpach.
Po przekazaniu trasy Stanisławów Woronienka do użytkowania inżynier Kosiński był zaangażowany przy budowie lokalnych linii kolejowych we wschodniej Galicji takich jak Tarnopol - Kopyczyńce, Czortków-Zaleszczyki, Czortków - Iwanie Puste, a także zaprojektował kolejne górskie trasy jak Lwów - Sianki i Lwów - Podzamcze.
W maju 1906 roku Stanisław Kosiński został zatrudniony w Ministerstwie Kolei Żelaznych w Wiedniu, początkowo jako Naczelnik Budowy Nowych Linii, a następnie dyrektor Departamentu Budowy i Konserwacji. Równocześnie sprawował urząd prezesa Dyrekcji Budowy Kolei Żelaznych. W ministerstwie pracował ponad jedenaście lat reorganizując służby techniczne kolei jak również prowadząc ożywioną działalność inwestycyjną. Szereg linii wybudowanych wówczas w Galicji zawdzięcza swoje powstanie wyrażanemu przez niego poparciu. W uznaniu zasług, pod koniec 1908 roku cesarz Franciszek Józef odznaczył Kosińskiego Orderem Cesarza Leopolda.
Ostatnie lata życia spędził Stanisław Rawicz Kosiński wśród najbliższej rodziny w Krakowie. Zmarł 13.01.1923 roku i został pochowany na cmentarzu Rakowickim.
Dodaj komentarz